Hoe Gen Z en millennials AI inzetten bij feestdagaankopen

Jongere consumenten gebruiken AI voor advies bij hun feestdagenaankopen, maar klikken liever zelf op de koopknop.

Uit de Amerikaanse Holiday Retail Survey 2026 van Deloitte blijkt dat 49 procent van Gen Z en 50 procent van de millennials generatieve AI als belangrijkste hulpmiddel gebruikt voor minstens één aankoopgerelateerde taak rond de feestdagen. Dit geeft retailers nog een reden om aandacht te besteden aan de manier waarop hun producten in AI-aanbevelingen worden weergegeven.

Deze jongere consumenten zijn verantwoordelijk voor een steeds groter deel van de uitgaven rond de feestdagen. Gen Z en millennials zijn in het onderzoek van Deloitte voor het eerst goed voor de helft van de verwachte feestdagenbestedingen. Hun gebruik van AI ligt hoger dan dat van oudere generaties: 35 procent van Gen X en 23 procent van de babyboomers beschouwt AI als het belangrijkste hulpmiddel voor minstens één aankoopgerelateerde taak.

Het gebruik van AI betekent echter niet dat consumenten de technologie volledig vertrouwen. Van de respondenten in het onderzoek van Deloitte geeft slechts 16 procent generatieve AI toestemming om een aankoop af te ronden. De invloed van AI ligt daarmee vooral bij het ondersteunen van aankoopbeslissingen en minder bij het overnemen van het afrekenproces.

AI helpt consumenten bij het zoeken naar cadeaus

Het onderzoek van Deloitte kijkt naar verschillende toepassingen van AI, zoals het opstellen van een budget en het vinden van cadeau-ideeën. Ook het zoeken naar aanbiedingen, het vergelijken van prijzen, het bekijken van productbeoordelingen en het vinden van goedkopere alternatieven vallen hieronder. De resultaten laten zien dat AI een aanvullend hulpmiddel wordt tijdens het winkelen.

De feestdagenprognose van Adobe wijst erop dat AI ook voor meer bezoekers op webshops kan zorgen. Het bedrijf verwacht in november en december een stijging van 130 procent ten opzichte van een jaar eerder in het aantal bezoekers dat via AI-gestuurde chat- en browserdiensten op Amerikaanse webshops terechtkomt. Adobe meet deze doorverwijzingen aan de hand van klikken op links en niet op basis van aankopen die door AI worden afgerond.

De sterkste stijging wordt verwacht op Thanksgiving, met een toename van 159 procent in het aantal doorverwijzingen via AI. Voor Black Friday wordt een stijging van 95 procent voorspeld en voor Cyber Monday 88 procent. Deze verwachtingen wijzen erop dat AI een belangrijke rol kan spelen bij de zoektocht naar producten en aanbiedingen tijdens de grootste kortingsdagen van het jaar. Een toename van het aantal doorverwijzingen betekent echter niet automatisch dat ook de omzet stijgt.

Adobe verwacht dat Amerikaanse consumenten tijdens de feestdagen 275,1 miljard dollar online uitgeven, een stijging van 6,7 procent. De National Retail Federation voorspelt voor de Amerikaanse detailhandel, exclusief onder meer auto's, benzine en restaurants, een omzet van 1,01 biljoen dollar in november en december. Dat is een stijging van 4,2 procent. Geen van beide organisaties wijst AI aan als de oorzaak van deze groei.

De toenemende belangstelling voor AI hangt mogelijk ook samen met de zoektocht van consumenten naar betaalbare producten. De National Retail Federation waarschuwt dat inflatie, stijgende brandstofprijzen en druk op huishoudbudgetten verschillende inkomensgroepen op uiteenlopende manieren raken. Toch blijven consumenten prioriteit geven aan hun aankopen voor de feestdagen.

Uit cijfers van Deloitte blijkt dat 79 procent van de respondenten tijdens de feestdagen hogere prijzen verwacht. Consumenten die actief op zoek gaan naar aanbiedingen en minstens vijf verschillende manieren gebruiken om geld te besparen, zetten generatieve AI vaker in dan andere consumenten: 45 procent tegenover 35 procent.

Onder consumenten die AI al gebruiken bij het online winkelen, zijn de ervaringen positief. Uit onderzoek van Adobe van juli blijkt dat 77 procent meer vertrouwen heeft in de eigen aankopen. Daarnaast geeft 69 procent aan minder geneigd te zijn een gekocht artikel te retourneren.

Het bredere onderzoek van Deloitte laat meer terughoudendheid zien. Slechts 31 procent vertrouwt erop dat generatieve AI producten en prijzen nauwkeurig kan vergelijken. Daarnaast maakt 66 procent zich zorgen over de manier waarop digitale assistenten hun gegevens gebruiken.

Dit verschil hangt samen met de onderzochte groepen. De cijfers van Adobe hebben betrekking op consumenten die AI al gebruiken, terwijl Deloitte de houding van een bredere groep consumenten in kaart brengt.

Voor retailers is vertrouwen minstens zo belangrijk als zichtbaarheid. Volgens Deloitte is 29 procent van de consumenten bereid een onbekende retailer uit te proberen op basis van een AI-aanbeveling. Dit laat zien dat AI consumenten kan helpen nieuwe winkels en merken te ontdekken.

Om deze interesse om te zetten in daadwerkelijke aankopen, blijven nauwkeurige productinformatie, transparante prijzen en een betrouwbare winkelervaring essentieel.