Zuid-Afrikaanse mohair: productie, traceerbaarheid en de uitdagingen van de sector

De Karoo, een uitgestrekte Zuid-Afrikaanse halfwoestijn, is doorkruist met onverharde wegen. Deze wegen leiden naar eeuwenoude boerderijen waar angorageiten voor hun mohair worden gefokt. Het land is verantwoordelijk voor meer dan de helft van de wereldwijde productie van deze natuurlijke vezel.

Stalen wieken van windpompen zijn het enige dat het ‘veld’, de Zuid-Afrikaanse grassteppe, onderbreekt. Na enkele kilometers over een hobbelige weg verschijnen er gebogen gevels, typerend voor de Nederlandse koloniale architectuur.

“Wheatlands 1912”, staat op een van hen. “Dit is het nieuwste gebouw hier”, legt boer Lloyd Short uit, die opgroeide op de 7.700 hectare grote familieboerderij.

Wheatlands dankt zijn reputatie niet aan de charme van zijn elegante landgoed. De schat van de plaats zijn de angorageiten. Deze unieke dieren hebben hangende oren, gebogen hoorns en een gouden vacht. Hun zijdezachte, zachte krullen worden verkocht voor maximaal negenhonderd Zuid-Afrikaanse rand (ongeveer 46 euro) per kilogram. Ze worden gebruikt voor de productie van truien en breigoed, meestal in een mix met wol.

De Italiaanse spinnerij Vitale Barberis Canonico, een van de meest gerenommeerde fabrikanten van kostuumstoffen, neemt ook Zuid-Afrikaanse mohair af.

“De eerste twee scheringen zijn het meest lucratief”, legt Lloyd Short uit. De zevende generatie boer verzamelt bij de eerste schering gemiddeld één kilogram per dier, en bij de tweede anderhalve kilogram. Het gewicht neemt licht toe met de leeftijd, maar de vezel verliest aan kwaliteit naarmate het dier ouder wordt.

Hij bezit ongeveer tweeduizend angorageiten, evenveel als zijn broer. De Shorts hebben het geluk de exclusieve leveranciers te zijn van een beroemd Frans modehuis. Op deze manier waarborgt het merk de traceerbaarheid van zijn toeleveringsketen met een betrouwbare producent en beschermt het zijn imago.

Herstel na incident

De Zuid-Afrikaanse mohair beleefde in 2018 een crisis die de sector wantrouwig maakte. Dierenwelzijnsorganisatie Peta had een video gepubliceerd van een incident dat volgens de boeren uiterst zeldzaam is: een geit werd geëuthanaseerd nadat tijdens het scheren per ongeluk een slagader was doorgesneden.

Van de ene op de andere dag kondigden veel internationale merken publiekelijk aan dat ze de vezel niet meer zouden gebruiken. Het duurde twee jaar om de modewereld over te halen terug te keren. Dit gebeurde na de introductie van een keurmerk voor verantwoorde landbouw, dat ook audits door derden omvat.

“In 2020 veranderde de situatie en begon de vraag weer wat aan te trekken”, legt Marco Coetzee, directeur van de brancheorganisatie Mohair South Africa, uit.

Van Turkije naar de Karoo

Volgens eigen gegevens leverde het land in 2024 56 procent van de wereldwijde productie. De sector creëert ongeveer 30.000 banen, waarvan honderden in de Karoo. Dit is een onverwachte thuisbasis geworden voor de angorageit, een ras afkomstig uit Turkije.

De introductie ervan in de eerste helft van de negentiende eeuw is onduidelijk. Was het een geschenk van een Ottomaanse hoogwaardigheidsbekleder of een import door een Britse militaire officier? De verhalen lopen uiteen, maar bijna twee eeuwen later doen de angorageiten zich tegoed aan de lokale succulenten.

“Je vindt hier prachtige soorten van het veld, zoet smakende planten. Bijna alles is eetbaar”, prijst Sean Hobson, eigenaar van de boerderij Martyrsford, die sinds 1865 angorageiten fokt.

“Regio's met een hogere luchtvochtigheid zijn niet zo geschikt voor de vezelproductie”, legt hij uit. “Daar vind je veel meer parasieten en teken.”

Ter bescherming worden de geiten tussen de twee jaarlijkse scheringen regelmatig door dompelbaden geleid. Een bad met conditioner dient volgens Hobson ook om de krullen een ‘goede start’ te geven om ‘die mooie krul te creëren’.

“De hele wereld koopt mohair, vooral vanwege de glans. Het glanst niet alleen, maar laat ook de kleuren stralen”, beschrijft Pierre van der Vyver, directeur van de makelaar House of Fiber.

De geur van een schapenstal vult zijn pakhuis, waar honderden balen mohair liggen, op een steenworp afstand van de dokken van Gqeberha (voorheen Port Elizabeth). Samen met de belangrijkste concurrent OVK, ook uit Zuid-Afrika, verdelen ze meer dan 70 procent van de wereldmarkt bijna gelijkelijk. Het naburige Lesotho alleen al is goed voor 16 procent.

Bijna alle klanten, met uitzondering van Vitale Barberis Canonico, kopen het in balen. Het wordt verwerkt door een duopolie dat op zijn beurt Zuid-Afrikaans is (Samil en Stucken). Dit duopolie verdeelt de sector in gelijke delen en verwerkt vezels uit Australië en het Verenigd Koninkrijk.

“De Chinezen zouden graag met ons concurreren, maar gelukkig vereist het werken met mohair veel technische kennis”, analyseert van der Vyver. “Het is een veel langzamer proces dan bij wol. Het is een bijzondere vezel.” Zij gedijt in de woestijn.

Dit artikel is in het Nederlands vertaald met behulp van een AI-tool.

FashionUnited gebruikt AI taaltools om het vertalen van (nieuws)artikelen te versnellen en de vertalingen te proeflezen om het eindresultaat te verbeteren. Dit bespaart onze menselijke journalisten tijd die ze kunnen besteden aan onderzoek en het schrijven van eigen artikelen. Artikelen die met behulp van AI zijn vertaald, worden gecontroleerd en geredigeerd door een menselijke bureauredacteur voordat ze online gaan. Als je vragen of opmerkingen hebt over dit proces, stuur dan een e-mail naar info@fashionunited.com.