Van New York naar Antwerpen, modeontwerper Kié Lee: “Eenzaamheid stelt me in staat om te focussen”

De in Basel geboren Kié Lee richtte haar merk Kié Einzelgänger in 2016 op in New York en bracht het drie jaar later naar Antwerpen. Inmiddels voelt ze zich thuis tussen de invloedssferen van Raf Simons, Ann Demeulemeester en Jurgi Persoons. Haar werk heeft ook iets van dat Belgische handschrift.

Lee, inmiddels de dertig gepasseerd, put creatiekracht uit eenzaamheid. Dat kun je zien aan het vele zwart in haar oeuvre, en stevige silhouetten die het praatwerk overnemen. Die beeldtaal leverde een aanhoudende samenwerking met Johji Yamamoto op, voor zijn avant-garde sub-label Wildside, sinds 2022.

Op het Antwerpse modefestival, dat 4 juni van start gaat, presenteert Lee een kunstinstallatie ‘Evidence’: zeefdrukken op zijden shirts en stoffen, met zelfportretten als motief.

Was Antwerpen meteen een match? Is de energie er anders dan in New York?

"New York is een geweldige stad. Ik mis het nog steeds, maar het runnen van een studio daar is moeilijk. De torenhoge huur voor zo weinig ruimte, dat werkt gewoon niet. Als ontwerper heb je hoge plafonds nodig, en grote vloeren, zodat je alles in één oogopslag kunt overzien. Ik begon na te denken over mijn vertrek.

Ik ging op dat moment ook door een faillissement. Ik was 23 toen ik in New York een bedrijf startte. Mode is een enorme investering — het spreekt voor zich hoe dat afliep.

De herstart in Antwerpen voelde meteen goed. Ik kwam met twee koffers. De stad werd een veilige, creatieve thuisbasis voor me. Ik voel me hier eenzaam, en daardoor kan ik focussen. De mensen zijn vriendelijk. Als kind van de 21ste eeuw kan ik internationaal verbonden blijven. Ik denk dat ik hier wel blijf."

Je noemt eenzaamheid als iets constructiefs.

"Eenzaamheid betekent voor mij geen verdriet. Ik ben geboren in Zwitserland, ik ben naar Korea gegaan, naar New York — ik heb veel meegemaakt. In het begin was het lastig, maar die fase is voorbij. Ik heb de eenzaamheid nu nodig. Ik voel me ongemakkelijk als ik die tijd voor mezelf niet heb."

In de beginjaren van je merk reisde je veel naar Japan.

"Ik ben al lang een bewonderaar van Japanse ontwerpers uit de jaren tachtig en negentig. Dat is ook wat me naar Japan bracht, toen ik twintig was — ik wilde weten waar die goede stukken vandaan kwamen, wie ze maakte. Ik had het geluk dat ik rechtstreeks met stoffenleveranciers kon samenwerken. De kwaliteit die zij produceren is ongeëvenaard, met name de verf — de kleurschakeringen zijn anders.

Wholesale betekent dat je als ontwerper zes maanden moet wachten om betaald te worden. Er zijn goede fabrieken in New York, maar overleven is er moeilijk: de minimum afnamehoeveelheden zijn onrealistisch, en je weet nooit of ze een deadline halen of dat je alles moet annuleren. Ik had iemand nodig die ik kon vertrouwen.

Inmiddels heb ik bijna negen jaar aan relaties opgebouwd met productie- en inkooppartners in Japan. Ik ben bij hen gebleven omdat mijn publiek uit diezelfde periode (80s en 90s, red.) stamt — zij kennen die kwaliteit en verwachten die ook van mij. Zelfs na invoer blijven de prijzen verrassend toegankelijk. Er is eigenlijk geen reden om te stoppen. Maar naarmate het merk groeit, zal ik ook moeten diversifiëren met sourcing partners in Europa.

Ik heb veel geleerd van de manier waarop de Japanners werken: zo gedisciplineerd, zo precies. Ze denken oprecht mee over mijn toekomst als ontwerper. Zonder loze beloftes."

Hoe was het om met Yohji Yamamoto samen te werken?

"Ik was 23 toen we elkaar ontmoetten. Het was een heel genereus gebaar van zo'n gevestigd merk om een jonge ontwerper die kans te geven. Alleen al door die houding heb ik enorm veel geleerd. Ik liep in New York in zijn kleding, toen een teamlid me opmerkte. Ik werd voorgesteld aan de directeur, en hij vroeg of ik weleens naar de Parijse show kwam. Ik zat op Parsons, was druk aan het studeren, maar besloot toch te gaan. Ik gaf drieduizend dollar uit en verloor op de eerste dag mijn paspoort aan een zakkenroller. Maarja, ik moest er naartoe.

De eensgezindheid binnen het team van Yamamoto had iets spiritueels — iedereen bewoog zich naar hetzelfde doel. Dat inspireerde me, want er zit zoveel emotie achter dit soort werk, en zij zorgden toch dat het werk afkwam."

Je bent inmiddels bezig met Wild Side Volume 5. Hoe loopt het creatieve proces?

"Met dit project wil Yamamoto opkomende en gevestigde merken en kunstenaars samenbrengen. We ontmoeten elkaar in Parijs, in Japan. Het proces is lang. Ik stuur patronen, stof en prototypes heen en weer. We communiceren voornamelijk per mail.

Het werk is in de loop der jaren veeleisender geworden — de industrie beweegt sneller. Ik heb geen vakantie. Ik weet niet meer wanneer ik voor het laatst echt heb ontspannen. Maar ik ben gelukkig."

Je behaalde in 2022 een masterdiploma Beeldende Kunst aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten — vrij laat in je carrière.

"Ik begon met kunst omdat ik creatief vastliep. Fotografie is een tweede passie van me. Mijn mentor adviseerde me een Nikon ZF-C. Sindsdien maak ik bijna elke week een zelfportret. Daarna begon ik die te printen op kleding. Dat is een vak apart. Vorig jaar moest ik naar Japan om te begrijpen hoe het werkt — hoe gevoelig het materiaal is voor warmte, hoe je het wast. Dankzij de beeldende kunst kon ik verder groeien."

Wat laat je zien op het modefestival in Antwerp?

"Op het festival zie je mijn originele zeefdrukken en kledingstukken met dezelfde fotografie in de hedendaagse kunstgalerie van Tommy Simoens. Hij komt ook uit New York, dus toen we elkaar vorig jaar ontmoetten, was er meteen een klik.

Mijn eerste reeks prints stamt uit 2023. Ik heb deze techniek twee jaar lang ontwikkeld. Ik werkte samen met een Japanse kunstenaar — 63 jaar oud, buitengewoon vakbekwaam. Ik gaf hem mijn serie zelfportretten, hij retoucheerde ze, en daarna zeefdrukte ik ze. Ik verfde het papier ook, om het op een artefact uit de de Showa-periode van de jaren twintig tot veertig te laten lijken — mijn grote obsessie."

Je bent de dertig gepasseerd. Wat heb je geleerd over je vak en je beroep?

"Ik heb geleerd hoe belangrijk het is om mensen om je heen te hebben die je uitdagen — of ze je nu boos maken, je pijn doen, je verdrietig maken, of je aan jezelf laten twijfelen. Dat is de enige manier om hongerig te blijven naar de volgende stap. Ik heb mij daarom bewust omringd met mensen die ik bewonder.

Later besefte ik hoe cruciaal efficiëntie is. Niet iedereen kan dit soort gedisciplineerd, creatief leven volhouden. Daarom bedacht ik wat ik mijn taartpuntensysteem noem, als een manier om te overleven.

Ik verdeel mijn dag in punten: ik begin met de meest realistische zaken — cijfers, financiën, resultaten. Eerst de werkelijkheid onder ogen zien. Daarna oefen ik vaardigheden: talen, nieuwe technieken, iets om bij te leren. En aan het einde van die cyclus laat ik mezelf vrij in het onmogelijke — brainstormen, creatieve ideeën die niet realistisch zijn.

Ik plan mijn taart tijdens het sporten. Ik sta elke dag om vier of vijf uur op, ga meteen bewegen, en dan beslis ik wat ik die dag ga doen. Ik ga ook vroeg naar bed."

Waarom is de werkelijkheid confronteren zo belangrijk voor je?

"Mode is geen kunst — het is economie, we moeten het verkopen. In de jaren tachtig was dat anders, denk ik. Er kleefde iets spiritueels aan. Ik geloof dat kunst en mode samen kunnen gaan, maar we moeten accepteren dat luxe en kunst ook business zijn. Anders raken ze van elkaar vervreemd."

Gezien die enorme druk op het vak vandaag de dag: is een modeopleiding nog wel voldoende?

"Ik studeerde aan Parsons in New York voor mijn bachelor mode. Een geweldige opleiding — ze leren je hoe je een cv opbouwt, hoe je een baan vindt. Maar ik zag interviews met Europese modestudenten die heel goed over zichzelf konden praten. Reflectiever, meer onderbouwd — dat wilde ik ook ervaren. Daarom ging ik naar de academie. Drie jaar lang leerde ik er over surrealisme en dadaïsme, mijn focus. Ik leerde hoe ik over mezelf kon spreken — en dat is ontzettend belangrijk."

Hoe blijf je jezelf onderwijzen?

"Ik wil dieper duiken in het onderzoek waarop ik me eerder heb gefocust. Morgen ga ik zeefdrukken — voor mij voelt dat als een doctoraat. Ik leer nieuwe technieken, ik maak nieuwe dingen, en ik kan de resultaten meteen delen met mijn publiek via Instagram. Dat is mijn manier van leren op dit moment. Later — want ik weet zeker dat ik op een gegeven moment weer vastloop — zal ik een echte PhD overwegen."