Mode als verzet: WorldPride presenteert T-shirt dat AI-bewakingscamera's moet misleiden

Tijdens de WorldPride Human Rights Conference in Amsterdam wordt vrijdag 7 augustus het Rainbow Camouflage-T-shirt gepresenteerd: een kledingstuk dat AI-bewakingscamera's en gezichtsherkenningssystemen moet misleiden. Het initiatief is bedoeld als steun voor LHBTIQA+-activisten in landen waar hun rechten onder druk staan, zo blijkt uit een persbericht.

Het T-shirt is ontwikkeld door de organisatie achter WorldPride in samenwerking met onderzoekers van de KU Leuven en creatief bureau The Family. De print bestaat uit een kleurrijk camouflagepatroon, opgebouwd uit de kleuren van de regenboogvlag, waarin subtiel de contouren zijn verwerkt van landen waar LHBTIQA+-rechten onder druk staan.

Volgens de initiatiefnemers brengt het patroon software voor persoonsdetectie in bewakingscamera's in verwarring, waardoor de drager moeilijker te herkennen is. Daarmee wil de organisatie aandacht vragen voor het toenemende gebruik van AI-surveillance tegen activisten in landen als Hongarije, China, Rusland en Turkije, waar demonstraties volgens WorldPride steeds vaker worden verboden of gevolgd met slimme camerasystemen.

Gebaseerd op onderzoek naar 'adversarial patches'

De technologie achter het T-shirt is afkomstig van de onderzoeksgroep EAVISE van de KU Leuven, gespecialiseerd in computervisie en artificiële intelligentie. Het ontwerp bouwt voort op onderzoek uit 2019 naar zogeheten adversarial patches: AI-gegenereerde patronen die algoritmen voor persoonsdetectie kunnen verstoren. Voor Rainbow Camouflage is gebruikgemaakt van een doorontwikkelde techniek uit 2025, waarbij AI-modellen een patroon iteratief optimaliseren om detectiesystemen te misleiden zonder het ontwerp ingrijpend te veranderen.

Volgens WorldPride oogt het shirt voor voorbijgangers als een kleurrijk mode-item, terwijl het voor bepaalde AI-systemen als een "stoorzender" zou functioneren.

Onderzoekers plaatsen kanttekening

De onderzoekers benadrukken echter dat het T-shirt geen waterdichte oplossing biedt. In het persbericht staat dat geen enkel patroon op alle typen bewakingscamera's even effectief is. Bovendien wijst postdoctoraal onderzoeker Maarten Vandersteegen erop dat recente bewakingssystemen inmiddels beter bestand zijn tegen dit soort technieken.

Volgens Vandersteegen is Rainbow Camouflage daarom "bovenal een sterk symbolisch statement" dat het debat over digitale privacy en AI-surveillance levend houdt, en niet een garantie biedt voor anonimiteit.

Ook WorldPride omschrijft het T-shirt nadrukkelijk als een symbool van verzet tegen digitale onderdrukking.