Congolese kleermakers vinden de abacost opnieuw uit in Kinshasa

Maokragen, paspelzakken, mouwen versierd met parels of uitgebreide motieven... In Kinshasa wedijveren kleermakers en stijlvolle mannen in durf en creativiteit om de 'abacost', het iconische kostuum van de Democratische Republiek Congo (DRC), te vernieuwen.

De abacost, een afkorting van 'à bas le costume' (weg met het kostuum), is een gesloten pak, meestal met een maokraag. Het dragen van een das, die slecht past bij de equatoriale hitte, is hierdoor overbodig.

President Mobutu Sese Seko (1965-1997) verplichtte ambtenaren het te dragen, waarmee het een symbool werd van de Congolese identiteit tegenover westerse normen.

Een sterke comeback dertig jaar later

Na de val van de dictator en de opkomst van het meerpartijenstelsel, nam de populariteit van de 'abacost', geassocieerd met de voormalige heersende klasse, enigszins af.

Maar dertig jaar later “is het dé trend”, verzekert Serge Okasol, een kleermaker met een bekende naam in Kinshasa. Hij ziet de bestellingen binnenstromen van zowel jonge mannen als de oudere generaties.

Het Okasol-atelier, verborgen achter een benzinestation in het centrum van de Congolese hoofdstad, is een van deze modetempels. Na modestudies in Parijs keerden Serge Okasol en zijn broer Auguy terug om het vakmanschap van hun vader, de oprichter van het familiebedrijf, voort te zetten.

Ministers en hoge ambtenaren, generaals, zakenlieden en diplomaten zijn vaste klanten. Sommigen kopen tot wel vijftien kostuums in één bestelling, voor ongeveer duizend dollar (circa 850 euro) per stuk.

Zijn identiteit

De kleermakers van het merk “weten zich aan te passen aan de lokale eisen met hoge kwaliteitsnormen. Zulke zaken zijn er veel, maar de premium keuze is Okasol”, verzekert een voorname klant die een dure bestelling komt ophalen en liever anoniem blijft.

De meest gewilde kostuums zijn die met Afrikaanse stoffen, wat de bevestiging van een ‘culturele identiteit’ mogelijk maakt, verzekert Percy Loso, een andere klant van het atelier.

De abacost wordt nu verrijkt met complex borduurwerk en stoffen zoals wax en Congolese kuba, die contrasteren met de soberheid van westerse kostuums.

“We maken ons de klassieke stijl eigen om een eigen taal te creëren”, vat Serge Okasol samen.

De invloed van sociale media en oog voor detail

De creatie begint al in de paskamer. Klanten komen vaak met modellen in gedachten, geïnspireerd door Congolese artiesten of influencers die via sociale media aanzienlijk hebben bijgedragen aan de herwaardering van het Mobutu-kostuum.

“Toen je me het model op de telefoon stuurde, was het een puntkraag. Maar nu ben ik voor een klassieke kraag gegaan. Daarna kunnen we daar aanpassingen aan doen”, adviseert Auguy Okasol een jonge klant, terwijl hij de maten opneemt.

De meest welgestelden laten abacosts maken die kunstig zijn versierd met bloemmotieven of parels, bestemd voor bruiloften en chique feesten van de high society in Kinshasa. Anderen kiezen ervoor hun initialen of zelfs hun gezicht op de borst te laten borduren.

Eén regel: ‘je identiteit bevestigen’ met een zo ‘gepersonaliseerd’ mogelijke abacost, volgens de twee kleermakers. En altijd met oog voor detail.

Op een steenworp afstand van de winkel bevindt zich het hart van het atelier: een hangar waar hoogwaardige machines uit Duitsland en Japan zoemen en waar een dertigtal medewerkers actief is. Elke kleermaker heeft zijn specialiteit: jasje, broek, mouwen, knoopsgat...

“Mensen letten erg op details. Als je iemands kostuum ziet, moet je naar de afwerking kijken”, legt Serge Okasol uit.

Het geheim van het kostuum

Een paar straten van het atelier verderop hangen honderden kostuums in de open lucht aan kledinghangers, gespannen aan draden langs een kapotte straat.

In deze winkelstraat, volledig gewijd aan herenkostuums, kunnen de minder welgestelden een geïmporteerde 'abacost' uit Azië vinden voor een betaalbare prijs van ongeveer 50 dollar. De aanpassingen worden ter plekke gedaan, op de verdieping van een donker magazijn door een gebrek aan stroom.

De kleermakers van Kinshasa betreuren de concurrentie van de confectiekleding uit Azië die de markten van Kinshasa overspoelt, met stoffen van slechte kwaliteit, vaak gemengd met polyester.

Echter, ‘de stof, dat is het geheim van het kostuum’ op z'n Congolees, meent Auguy Okasol. “Er zijn valse en echte stoffen. De valse geven warmte af. Met de echte adem je”.

Kleding als sociaal pantser

Of ze nu tot de gegoede burgerij van het stadscentrum behoren of tot de arbeidersklasse aan de rand van de metropool, de inwoners van Kinshasa moeten volgens hem ‘hun rijkdom tonen’.

“Kleden is voor een inwoner van Kinshasa als het dragen van een pantser. Het is een kwestie van zelfrespect en geloofwaardigheid”, in een land dat tot de armste ter wereld behoort, meent Serge Okasol.