Een ‘erfgename’ van Demna voor een ‘nieuw’ Balenciaga: wie is Martine Rose?
Madrid – Martine Rose is nog relatief onbekend bij het grote publiek, maar staat sinds 16 november als eerste vrouw aan het hoofd van de creatieve leiding van het historische modehuis Balenciaga. De oorsprong van het merk gaat terug tot de oprichting in San Sebastián in 1917 door de Spaanse couturier Cristóbal Balenciaga. Nu volgt een nieuw hoofdstuk voor Rose. Zij vervangt de Italiaan Pierpaolo Piccioli als creatief directeur van het modehuis. Maar wie is Martine Rose eigenlijk?
Martine Rose (24 november 1980) komt uit het Britse Croydon, ten zuiden van Londen, en groeit op in een Brits-Jamaicaans gezin. Haar moeder, Sonia Rose, is verpleegkundige. Haar vader, Clifford Rose, is accountant en voormalig lid van de British Black Panther Movement. Deze beweging haalt inspiratie uit de Amerikaanse Black Panthers en strijdt tegen racisme en voor gelijkheid van gemarginaliseerde gemeenschappen. Het gezin telt drie kinderen: een zoon en twee dochters. Haar vijftien jaar oudere zus Michelle inspireert de ontwerpster met haar stijl en gevoel voor mode. Daarom kiest Martine Rose uiteindelijk voor de opleiding modeontwerp aan de Middlesex University in het noorden van Londen, waar ze in 2002 afstudeert.
Direct na haar afstuderen in datzelfde jaar start ze haar eerste modeproject. Samen met haar vriendin Tamara Rothstein, die nog altijd haar vaste styliste en samenwerkingspartner is, richt ze het merk LMNOP op. Het label houdt rond 2005 op te bestaan. Martine Rose geeft haar droom van een eigen modehuis echter niet op en richt in 2007 haar gelijknamige modemerk op. Dit nieuwe creatieve en zakelijke project begint als een merk voor herenoverhemden, ondersteund door een lening van 1.500 pond van The Prince’s Trust. Deze liefdadigheidsorganisatie is in 1976 opgericht door de toenmalige prins Charles van Engeland, tegenwoordig koning Charles III, en heet inmiddels The King’s Trust. De stichting helpt Britse jongeren bij hun toetreding tot de arbeidsmarkt via opleidingen, begeleiding en financiële steun voor ondernemerschap.
Met deze financiële steun ontwerpt Martine Rose datzelfde jaar haar eerste collectie. Deze bestaat uit tien herenoverhemden die ze presenteert in de besloten Blacks Private Members Club in de Londense wijk Soho. De collectie trekt de aandacht van Lulu Kennedy, oprichtster en directrice van het Britse talentenplatform Fashion East. Rose nodigt haar persoonlijk uit voor de presentatie. Kennedy levert uiteindelijk een doorslaggevende bijdrage aan de carrière en zichtbaarheid van Martine Rose. Dit leidt in 2009 tot haar debuut onder de vlag van Fashion East tijdens London Fashion Week, met een presentatie in de vorm van een installatie. De ontwerpster voelt zich tijdens de beginjaren van haar modehuis erg thuis bij deze presentatievorm. Van 2011 tot 2012 neemt ze officieel deel aan het ondersteuningsprogramma van Fashion East voor opkomende ontwerpers. In deze eerste jaren krijgt het merk ook steun van de British Fashion Council via het Newgen-programma voor nieuw talent. Dit leidt er onder meer toe dat haar eerste collecties worden verkocht bij toonaangevende Londense moderetailers zoals Oki-Ni. Daarnaast gaat ze haar eerste samenwerkingen aan met merken als Timberland en CAT.
Adviseur bij Balenciaga
Haar naam en creatieve stijl worden steeds bekender in de mode-industrie, vooral na de doorbraak met haar collectie voor het seizoen Herfst/Winter 2014. Het grote keerpunt voor de ontwerpster volgt echter eind 2015, na een telefoontje van de Georgische ontwerper Demna Gvasalia. Hij wordt in oktober van dat jaar aangekondigd als de nieuwe creatief directeur van Balenciaga. Vanuit die rol benadert hij Martine Rose voor een functie als adviseur bij de ontwikkeling van de nieuwe herenlijn van het modehuis met Spaanse wortels.
Martine Rose neemt het aanbod aan. Ze erkent dat het werk voor Balenciaga haar iets oplevert wat tot dat moment onmogelijk leek: kunnen leven van de mode. In een interview met het tijdschrift AnOther Magazine in november 2020 vertelt ze dat haar werk tot dan toe eerder ‘een peperdure hobby’ is dan een bron van inkomsten. Ze houdt het hoofd boven water met baantjes in de horeca en woont in gedeelde huizen tijdens haar eerste stappen in de mode-industrie. Op persoonlijk vlak betekent dit dus een grote stap vooruit. Professioneel gezien leert ze niet alleen de werkdynamiek kennen van een toonaangevend modehuis als Balenciaga, maar drukt ze ook haar persoonlijke stempel op de baanbrekende herencollectie waarmee het merk de internationale modewereld opschudt. In juni 2016 volgt de presentatie van deze Balenciaga-herencollectie voor het seizoen Lente/Zomer 2017. Dit is de eerste herencollectie van Demna voor het modehuis. Het is bovendien de allereerste keer sinds de oprichting in 1917 door Cristóbal Balenciaga dat het merk herenmode op de catwalk toont. Hiermee onderstrepen het merk en het Franse moederbedrijf Kering hun ambitie: ze tillen herenmode van een bijrol naar een hoofdcategorie binnen het commerciële aanbod van het modehuis.
De esthetiek, de patronen, de toe-eigening van bekende merkcodes, het doorbreken van vaste regels en de subculturen vormen inspiratiebronnen die Rose met Demna deelt. Deze elementen bepalen al langer het werk en de visie van de ontwerpster. Vanaf die eerste herencollectie ontwikkelt het ‘nieuwe’ Balenciaga van Demna een zeer eigen en duidelijke stijltaal. Deze is zowel gedurfd als provocerend voor de modewereld van die tijd. De esthetiek is net zo kenmerkend voor Rose als voor dit nieuwe Balenciaga. Drie jaar lang helpt zij deze visuele taal te verankeren als adviseur voor de herenlijn van het modehuis. In 2018 stopt de samenwerking in goed overleg. Vanaf dat moment richt Martine Rose zich volledig op de ontwikkeling van haar eigen gelijknamige modehuis.
Finaliste voor de LVMH Prize en winnares bij The Fashion Awards in 2023
Terwijl ze haar tijd verdeelt tussen haar eigen modehuis en haar werk voor Balenciaga, blijft Martine Rose haar talent en creativiteit binnen de industrie bewijzen. In die jaren behoort ze tot de vier genomineerden voor de prestigieuze The ANDAM Fashion Award van 2017. Ze deelt deze nominatie met Tuomas Merikoski van het merk Aalto, Christelle Kocher van Koché en Glenn Martens. Laatstgenoemde is oprichter en creatief directeur van Y/Project en wint uiteindelijk de prijs van die editie.
Daar blijft het niet bij. Eveneens in 2017 behoort Martine Rose tot de twintig halvefinalisten voor de LVMH Prize voor jong modetalent, een initiatief van het Franse multinationale conglomeraat LVMH. De Britse ontwerpster dringt in deze competitie echter niet door tot de groep van acht finalisten. De Japanse ontwerper Kozaburo Akasaka wint uiteindelijk de speciale juryprijs en de Française Marine Serre gaat naar huis met de LVMH Prize van 2017.
Haar carrière is er een van de lange adem en haar toewijding hangt niet af van externe erkenning. Datzelfde jaar ontvangt Martine Rose ook een nominatie voor The Fashion Awards van de British Fashion Council, maar ook deze keer blijft een overwinning uit. Ze maakt kans op de titel Brits ontwerper van het jaar in de categorie herenmode. De prijs gaat uiteindelijk naar de Brit Craig Green. Rose ontvangt opnieuw een nominatie in 2018, wanneer Craig Green wederom wint, en in 2019, het jaar waarin Kim Jones als creatief directeur van Dior de prijs wint. Na de pandemie keert de categorie voor Brits herenmodeontwerper in 2023 terug en wint Martine Rose de felbegeerde trofee. Ze laat hiermee ontwerpers als Grace Wales Bonner, Kiko Kostadinov, Kim Jones en Steven Stokey-Daley achter zich. Deze bekroning volgt op een succesvol begin van 2023, waarin ze al schittert als gastontwerpster tijdens de 103e editie van de Florentijnse modebeurs Pitti Uomo.
Inmiddels is ze moeder van twee kinderen, Valentine en Reuben. Deze onderscheidingen vormen een erkenning voor het werk, het gevoel en de visie die Martine Rose gedurende haar hele carrière uitdraagt. Tijdens haar loopbaan onderzoekt ze voortdurend het concept van gemeenschap en de manier waarop dit botst met de menselijke individualiteit. Dit komt vooral tot uiting in haar werk rond de toe-eigening van logo's en merken. Ze stelt hierbij de vraag in hoeverre deze elementen de identiteit van de drager bepalen. Ook de locaties voor haar modeshows weerspiegelen deze visie. Opvallende voorbeelden zijn een klimhal aan de rand van Londen voor de presentatie van de Lente/Zomer 2018-collectie en een woonstraat in Chalk Farm voor Lente/Zomer 2019. De basisschool van haar eigen dochter vormt bovendien het decor voor de show van de Herfst/Winter 2020/2021-collectie.
Verkoop van het merk en twijfels over het volgende hoofdstuk van modehuis Martine Rose
Om de volgende groeifase van haar merk te ondersteunen, sluit de ontwerpster in oktober 2021 een overeenkomst met de Londense showroom en merkenversneller Tomorrow. Deze partij neemt een meerderheidsbelang van zestig procent in het modehuis Martine Rose. De ontwerpster ontvangt op haar beurt een niet nader genoemd percentage van de aandelen in Tomorrow. Deze incubator heeft naast Martine Rose ook veelbelovende opkomende merken in portefeuille, waaronder A-Cold-Wall, Colville, Charles Jeffrey Loverboy, Machine-A en Coperni.
Ondanks de samenwerking uit 2021 verkeert Tomorrow al in 2022 in een lastige positie. Investeerders moeten kapitaal bijstorten om het bedrijf draaiende te houden. Deze kapitaalinjectie en de inspanningen van de directie in de jaren daarna leveren echter niet het gewenste resultaat op. Dit leidt tot spanningen tussen het bedrijf en verschillende ontwerpers van de aangesloten merken. Een van hen is Samuel Ross. Hij vertrekt als creatief directeur bij A-Cold-Wall na de volledige verkoop van het merk aan Tomorrow in 2024. Tomorrow verkoopt het merk nog geen jaar later door aan Four Marketing. Ook de oprichters van Coperni en Martine Rose zelf brengen een bod uit om de controle over hun eigen modehuizen terug te krijgen. Tomorrow wijst deze voorstellen echter af. In maart 2026 neemt het Italiaanse bedrijf Progetto 11, het moederbedrijf van merkspecialist The Level Group, Tomorrow over.
Deze organisatorische en financiële onrust zorgt voor veel onzekerheid. In januari van dit jaar presenteert het modehuis Martine Rose de collectie voor het seizoen Herfst/Winter 2026. Begin dit jaar meldt Martine Rose echter zelf dat deze collectie, ondanks de binnengekomen bestellingen, uiteindelijk niet in productie gaat. Een paar dagen later corrigeert Tomorrow dit bericht met de verzekering dat de productie ‘gewoon doorgaat’. Dit illustreert de spanningen en het gebrek aan communicatie tussen de teams van Martine Rose en Tomorrow. Het is nog onduidelijk hoe de situatie zich ontwikkelt na de overname van de incubator door Progetto 11. De oprichters van Coperni, dat in een vergelijkbare situatie verkeert als Martine Rose, kondigen in november in ieder geval de beëindiging van hun bedrijfsactiviteiten aan.
Een nieuw hoofdstuk voor een ‘nieuw’ Balenciaga
Als ‘erfgename’ van de stijl van Demna bij Balenciaga neemt Martine Rose de leiding over het historische Spaanse modehuis. Ze volgt de uit Rome afkomstige Pierpaolo Piccioli op, die slechts drie seizoenen aanblijft als creatief directeur. De Italiaan maakt zijn debuut op 4 oktober 2025 met de presentatie van zijn eerste collectie voor het seizoen Lente/Zomer 2026. Zijn vertrek wordt in november aangekondigd, amper een maand na de presentatie van zijn laatste collectie voor het seizoen Lente/Zomer 2027. Slechts 24 uur na dit nieuws volgt de benoeming van Martine Rose als nieuwe creatief directeur van Balenciaga. Ze is daarmee de eerste vrouw in deze functie.
Met dit besluit maakt het Kering-concern, al dan niet bewust, twee zaken glashelder. Vanuit een minder gunstig perspectief voor het Franse bedrijf toont de benoeming de tekortkomingen van de aanpak bij de herlancering van de belangrijkste modehuizen in de afgelopen jaren. De voornaamste ambitie voor Gucci is om het merk onder de creatieve leiding van Sabato De Sarno te transformeren tot een nieuw Prada. Het doel is om eenvoudige T-shirts met logo's voor honderden euro's te verkopen. De Italiaan weet de verwachtingen van het luxeconcern echter niet waar te maken. Dit komt niet alleen door de afzwakkende luxemarkt van dat moment. De nieuwe ambities staan namelijk ook haaks op de romantische en barokke stijl van het merk onder de vorige creatief directeur, Alessandro Michele. Kering houdt echter voet bij stuk en probeert de koers te corrigeren door de casual en urban esthetiek van Gucci te stimuleren. Hiervoor haalt Kering de topontwerper weg bij Balenciaga en benoemt het Demna tot nieuwe creatief directeur van het Italiaanse modehuis. Deze zet lijkt op de overstap van Jonathan Anderson van Loewe naar Dior bij concurrent LVMH. Kering raakt hiermee twee van zijn belangrijkste modehuizen in het hart: het ene vanwege zijn historie en omzet, het andere vanwege zijn populariteit onder nieuwe generaties consumenten. Het bedrijf vraagt dit publiek in feite om Balenciaga te verlaten en Demna te volgen naar Gucci. Onderweg haakt een groot deel van deze doelgroep echter af. Tegelijkertijd probeert Kering Balenciaga terug te brengen naar een meer ‘klassieke’ esthetiek en het merk neer te zetten als hét uithangbord voor haute couture binnen de groep. Op papier is de strategie helder: Gucci voor streetwear en Balenciaga voor haute couture. In de praktijk botst dit plan echter met de realiteit en met de individuele successen en ontwikkelingen van beide merken.
Aan de andere kant onderstrepen Balenciaga en Kering met de benoeming van Martine Rose het blijvende belang van de esthetiek en de patronen van Demna. De Britse ontwerpster heeft destijds zelf een groot aandeel gehad in het vormgeven van deze stijl. Zij krijgt nu de leiding over dit ‘nieuwe’ hoofdstuk voor het modehuis met Spaanse wortels. Het is een nieuwe fase na het tijdperk van Piccioli, maar tegelijkertijd ook een terugkeer naar de urban, underground en rebelse esthetiek uit de periode van de Georgische ontwerper. Dit besluit is bemoedigend voor de liefhebbers die het uitgesproken en geprezen Balenciaga misten. Toch blijft het een risicovolle zet voor Kering, maar ook voor Martine Rose en Demna Gvasalia zelf. Het Franse concern heeft nu namelijk twee ontwerpers met vergelijkbare inspiratiebronnen, esthetische voorkeuren en visies aan het roer van zijn twee belangrijkste modehuizen. Vanuit deze posities moeten zij elk modehuis een eigen en uniek karakter geven. Zo kunnen de merken binnen hetzelfde luxesegment concurreren, maar tegelijkertijd verschillende doelgroepen aanspreken.
Wat Balenciaga betreft, licht Luca de Meo, sinds 15 september 2025 algemeen directeur van Kering, de nieuwe doelstellingen voor de volgende groeifase alvast toe tijdens de meest recente Capital Markets Day. Tijdens deze bijeenkomst op 16 april in Florence presenteert het bedrijf het nieuwe strategische plan. Dit stappenplan telt drie fasen en loopt van 2026 tot 2030. Het Franse concern heeft hiermee de ambitie om de leidende positie in de luxesector terug te veroveren. Een van de speerpunten is het positioneren van Balenciaga als hét merk om een band op te bouwen met de volgende generatie luxeconsumenten. Het bedrijf zet hiervoor concrete stappen, zoals het uitbreiden van de damescollectie en het versterken van de categorie lederwaren. Tegelijkertijd consolideert het merk de herenmode en stimuleert het de groei in andere regio's dan Azië, waar Balenciaga al goede resultaten boekt.
- Martine Rose schrijft geschiedenis als de eerste vrouw aan het hoofd van de creatieve directie van Balenciaga, waar zij de Italiaanse ontwerper Pierpaolo Piccioli opvolgt.
- De Britse ontwerpster heeft een indrukwekkende eigen staat van dienst en kent het modehuis door en door. Tussen 2015 en 2018 speelde ze al een cruciale rol als adviseur voor de herenmode onder de creatieve leiding van Demna Gvasalia.
- Haar benoeming is een strategische zet van Kering om de rebelse streetwear-identiteit van het merk in ere te herstellen, met als doel om via Balenciaga aansluiting te vinden bij de volgende generatie luxeconsumenten.
OF LOG IN MET